 SardiniëGeografie, geologie en natuur
Sardinië of Sardegna (It) in de Middellandse zee, ten zuiden van Corsica, heeft een oppervlak van ca 24.000 km2 (even kleiner dan Nederland of België). Na Sicilië is Sardinië het grootste Italiaanse eiland. Het meet ca 1.800 km kustlijn, variërend van hagelwitte, lange zandstranden met idyllische baaien en azuurblauwe zee, tot ruige, grillige, door erosie fraai gevormde karst- en graniet rotspartijen.
Sardinië meet van noord naar zuid 270 km en van oost naar west 150 km en ligt dichter bij Afrika/Tunesië (180 km) dan het vaste land van Italië (190 km). De hoogste bergtoppen van Sardinië zijn Bruncu Spina en Punta Marmora (1.830 m), in het centrale, woeste Gennargentu gebergte, dat in de winter vaak met sneeuw is bedekt. Er is zelfs een skilift bij de stad Fonni. Deze omgeving is uitstekend geschikt voor vakantie excursies per jeep, mountainbiken en wandeltochten.
Film: Sardegna a Myth in the Mediterranean SeaProducent: Go to net Studios in opdracht van Assessorato del Turismo,
Artigianato e Commercio
Muziek: Saponaro Andrea, Valdès Gabriele
Een impressie van het bijzondere en mysterieuze Sardinië in 3 minuten.
 Bezienswaardigheden SardiniëInteressant is b.v. Tiscali, een Nuraghe dorp in een holte in de bergen, dat als schuilplaats diende of Su Gorroppu in het Supramonte gebergte, de grootste canyon van Europa met metershoge gepolijste granietblokken. Er zijn uitgestrekte heuvellandschappen, soms bezaaid met kurkeiken, bevolkt door grazende schapen en geiten, maar ook vlakke gebieden, ooit onttrokken aan moerassen.
Bijzonder zijn de hoogvlaktes (Gesturi) met bossen, waar kleine wilde paarden, Sardijnse herten en moeflons leven. Sardinië heeft een uitzonderlijke, ongerepte natuur.
Taal en sociale aspectenSinds de 18e eeuw is het Italiaans ingevoerd als hoofdtaal en wordt op Sardinië algemeen gesproken. Iedere autochtoon op Sardinië spreekt Sardijns, een antieke Romeinse taal, die onderverdeeld wordt in 4 hoofddialecten uit de streken Sassari, Gallura, Logodoro en Campidano. De uitspraak klinkt als Latijn en Spaans. Rond Alghero spreekt men een variant dat sterk verwant is aan het Catalaans. Voorts kent elke regio zijn eigen dialecten. Na een lange periode van achterstelling door Italië, is Sardinië in 1948 autonome regio geworden en is nu verdeeld in 8 provincies: Cagliari, Carbonia-Iglesias, Medio-Campidano, Oristano, Sassari, Nuoro, Olbia-Tempio en Ogliastra.
 Economie De van oudsher belangrijkste activiteiten op het eiland Sardinië zijn landbouw (graan, fruitteelt, citrus, druiven en olijven) en veeteelt (schapen, geiten en varkens). De Sardijnse geiten- en schapenkaas “pecorino” zijn bijzonder smakelijk. De wijnproductie op Sardinië wordt steeds belangrijker. Sardijnse olijfolie uit Alghero en Sassari, heeft een hoge kwaliteit. Er wordt veel vis gevangen, tonijn, zeebaars, harder waarvan de kuit, "bottarga" genaamd, een Sardijnse lekkernij is. Belangrijke vishavens zijn: Cagliari, Carloforte, San Antioco, Cabras, Alghero en Tortoli. De kurkproductie is sterk gemoderniseerd. Marmer en graniet wordt op Sardinië in de bouw gebruikt en voor export. Het toerisme op Sardinië is een sterk opkomende economische ontwikkeling. Deze begon aan de Costa Smeralda en heeft zich in hoog tempo ontwikkeld naar plaatsen als Arbatax, Alghero, Stintino, San Teodoro, Pula, Villasimius, Bosa en Porto Polo (watersport- en surfparadijs).
 Historie en ArcheologieSardinië (in de oudheid Ichnusa genaamd) heeft door de eeuwen heen vele vreemde overheersers gekend (o.a. Feniciers, Romeinen, Vandalen). Sporen daarvan kun je terug vinden over het hele eiland. Op Sardinië zijn 7.000 restanten van de mystieke, fascinerende Nuraghe torens. Deze verdedigings-woontorens uit de prehistorische bronstijd en ijzertijd, dateren van 2.000 tot 200 jaar voor Christus. Ze staan verspreid over het hele eiland. De bekendste Nuraghe complexen van Sardinië zijn Su Nuraxi bij Barumini en Losa bij Abbasanta. In de archeologische musea in Cagliari, Sassari en Nuoro zijn fraaie opgegraven artefacten, zoals bronzen beeldjes en gebruiksvoorwerpen te bezichtigen.
Overal op Sardinië vind je Domus de Janas (feeënhuizen), dat zijn prehistorische grafkamers. Deze door mensenhanden uitgehakte ruimtes in de rotsformaties worden gekenmerkt door rechthoekige openingen.
Romeinse ruïnes vind je in Tharros in het westen en Nora in het zuiden van Sardinië. Een goed geconserveerd Amfitheater kun je bezoeken in Cagliari. Ten noordoosten van Oristano liggen langs de Tirso rivier de Romeinse Thermen van Fordongianus met heet water bronnen, waarin de plaatselijke huisvrouwen nog dagelijks de was doen.
 Sardijnse tradities, kunst, dans en muziekTijdens religieuze feestdagen kun je tradities meemaken, zoals het 4 dagen durende feest van San Efisio in de hoofdstad Cagliari (van 1 - 4 mei) en de paardrijd wedstrijden Sa Sartiglia in Oristano tijdens het carnaval. Ieder dorp en stadje op Sardinië heeft zijn eigen feesten (festa), klederdrachten, zang, dans en uitgebreide feestmaaltijden waarbij iedereen welkom is: de belangrijkste traditie van Sardinië is haar gastvrijheid! Fascinerend zijn de volksdansen (Balla Sarda) op Sardinië, die worden begeleid door typisch Sardijnse muziekinstrumenten zoals accordeon en launeddas (3-delige natuurfluit).
Moderne muziek en mengvormen worden gepeeld door popgroep Tazenda en jazztrompettist Paulo Fresu. Sardinië kent vele beroemde musici en bezit drie conservatoria: Cagliari, Sassari en Nuoro.
Belangrijke Sardijnse schrijvers, die ook in het Nederlands vertaald zijn, zijn o.a.: Grazia Deledda, Nobelprijs winnares (1924), Sebastiano Satta, Gavino Ledda (autobiografische roman Padre Padrone, verfilmd) en Marcello Fois.
Beeldende kunstuitingen zijn de fascinerend murales van Orgosolo, het beroemde bergstadje ten zuiden van Nuoro: je vindt er tientallen kleurrijke grote karikaturale muurschilderingen met een sociaal protestkarakter.
|
